Gebedshelden - deel 3 -

Isaäc da Costa

Vandaag deel 3 in de serie gebedshelden. Tevens het laatste deel. Centraal staat Isaäc da Costa, een Messiasbelijdende Jood die leefde van 1798-1860. Hij maakte onderdeel uit van de 'Reveilbeweging': een opwekkingsbeweging die een hernieuwde aandacht vroeg voor de levende omgang met God. Deze beweging wordt als een reactie op het Verlichtingsdenken in die tijd gezien. Rationeel denken, moraal en romantiek vierden in die tijd hoogtij. Binnen de kerk hadden liberalisme en modernisme een belangrijke invloed. Dit modernisme stond in het teken van de technologische vooruitgang en opkomende wetenschap. Het geloof werd steeds minder belangrijk of kreeg een andere inhoud. Isaäc da Costa verzette zich hiertegen: 'Waar de deugdzaamheid het geloof van zijn plaats verdringt, wordt automatisch ook de slagader van het gebed doorgesneden'. Fel protesteerde hij tegen de 'geest der eeuw', die de mens in het middelpunt plaatste en het gezag van Gods Woord krachteloos wilde maken. Het geloof in de geopenbaarde God, de gemeenschap met Hem in het verborgene, wordt door het Verlichtingsdenken tot puur bijgeloof verklaard.

Da Costa: 'De kracht van het geloof ligt niet in het onze, maar in een leven bij Gods openbaring, zich uitend in gebed en dienstbetoon'. Voor hem is zowel persoonlijk als gezamenlijk gebed heel belangrijk. Hij zette iedere zondagavond zijn huis open voor ieder die verlangde naar geestelijke opwekking.

Terug naar het jaar 2009, bijna 2010. Hoe zit het vandaag de dag? Is er wel een God en zo ja, wie is dan deze God. Of houd ik het maar bij een vage 'hogere macht' die ik nooit persoonlijk kan leren kennen?
Of draait het toch allemaal om Jezus Christus, de geopenbaarde God, het vleesgeworden Woord? Het is wat minder vaag. Ik heb Hem leren kennen als de God die van ons houdt en die een relatie met ons wil. Het enige offer dat Hij vraagt is ons leven. En daar heeft Hij alle recht op, doordat Hij Zelf ons is voorgegaan. Hij is de Alpha en de Omega, het begin en het einde. En de Rechtvaardige Rechter, waar ik het de volgende keer over wil hebben.....

Gebedshelden - deel 2 -

Theodorus à Brakel

Wel eens van deze persoon gehoord? Ik niet. Hij leefde van 1608 tot 1699. Het was de tijd van de Nadere Reformatie. Bidden stond in die tijd voor 'bewust en betrokken bidden'. Wie bad, moest weten wat hij bad en wat hij zei. Er was ruim aandacht voor godsdienstige 'oefeningen' thuis (de zg. huisdevotie): gebed, lezen uit de Bijbel en het zingen van een lied. Dit gebeurde dan ook in veel huisgezinnen.
Theodorus à Brakel pleitte voor het houden van geestelijke oefeningen om langs die weg te groeien in de 'gevoelige gemeenschap met God'. Er moest zowel 's morgens, 's middags als 's avonds tijd vrij worden gemaakt voor gebed. En liefst ook nog 's nachts! Hij zei: 'Wij zijn hier op een gevaarlijke reis. De afgrond roept tot de afgrond, daar de watergolven en baren over ons heengaan. Want wij hebben ieder ogenblik nieuwe sterkte nodig. Hoe meer wij met God omgaan, des te meer Hij ons deel wordt. Wie weinig met God omgaat en met God spreekt, heeft weinig gemeenschap met Hem'.
Het accent in deze gebeden is een kenmerk van die tijd: de gevoelige nabijheid van God is het grote doel waarnaar iedere christen dient te streven. De Godservaring is belangrijker dan het hangen aan Gods beloften. Het is een ander accent dan dat we gisteren bij Luther konden lezen. Daar lag het accent op Gods beloften.

Gebedshelden? Ach, het is maar net wat je onder helden verstaat. Ik vind het gewoon mooi wat bepaalde personen over gebed hebben geschreven, al zoveel honderden jaren terug. Het mag me laten nadenken over mijn eigen manier van bidden, namelijk: waar leg ik de nadruk op? Ben ik alleen op zoek naar ervaringen? Of spreek ik God aan op de krachtige beloften die Hij in Zijn Woord heeft gesproken?

Vandaag is het Kerstfeest! Een feest vol beloften: 'Wees niet bang, Maria, God heeft je Zijn gunst geschonken. Luister, je zult zwanger worden en een zoon baren, en je moet Hem Jezus noemen. Hij zal een groot man worden en Zoon van de Allerhoogste worden genoemd, en God, de Heer, zal Hem de troon van Zijn vader David geven. Tot in eeuwigheid zal Hij Koning zijn over het volk van Jakob, en aan Zijn koningschap zal geen einde komen'. (Lukas 1: 30-33)

Fijne en gezegende Kerstdagen!

Gebedshelden - deel 1-

Maarten Luther

Gisteren vertelde ik iets over gebedshelden. Voor mij zijn het in ieder geval helden. Tijdens mijn studie over gebed heb ik iets gelezen over de volgende personen, waar ik de komende dagen aandacht aan wil besteden op mijn weblog: Maarten Luther, Theodorus à Brakel en Isaäc da Costa. Wellicht dat alleen eerstgenoemde naam je bekend voor komt. Vandaag starten we bij Maarten Luther. Hij leefde van 1483-1546. Voordat ik verder ga is het goed om te weten dat Luther leefde in een tijd waarin de Katholieke Kerk een heel grote invloed had. Bidden was in die tijd iets dat de gewone burger niet deed. Nee, deze taak was voor de priesters en monniken. Deze geestelijken onderhielden plaatsvervangend contact tussen God en mensen. Wat de burger nog wel kende en bad was het 'Onze Vader' en dan slechts in het Latijn.

Luther zei het volgende: 'Het gebed is het dagelijks handwerk van een christen. Naast het preken is dit het hoogste ambt binnen de kerk. Zowel individueel als gezamenlijk. Het gebed is nergens zo krachtig en sterk als wanneer het eensgezind door allen samen gebeurt. Van een rechtstreeks binnendringen in de diepten van God kan geen sprake zijn. God handelt met ons niet anders dan op de wijze van zijn beloften en wij kunnen Hem slechts ontmoeten in het vleesgeworden Woord, Jezus Christus. God Zelf grondt ons gebed op Zijn beloften en daarmee lokt Hij ons tot het gebed, want als er geen beloften waren, wie zou dan durven bidden? (......) Het geestelijke en waarachtige gebed is het innerlijke begeren, zuchten en verlangen uit de grond van ons hart. Het creëert heilige en eerbiedige kinderen van God'.

In de tijd van Luther werden gebedsbijeenkomsten weer geopend voor iedereen. Daarnaast werd het Latijn afgeschaft als kerk- en gebedstaal. Er kon gewoon Engels, Duits, Frans of Nederlands worden gesproken. Apart hè? Daar sta ik helemaal niet zo bij stil dat het niet vanzelfsprekend is om in je eigen taal te kunnen bidden. Daar hebben mensen werk voor verricht om het zover te krijgen! Het doet me denken aan die Irakese vrouw die ik een aantal jaren geleden in Londen ontmoette. Toen zij van mijn mede-teamlid hoorde dat ze in het Koerdisch (haar eigen taal) kon bidden, was ze blij verrast! Ze was gewend om in het Arabisch te bidden. God is niet zo beperkt dat Hij maar één taal kan verstaan.

Maarten Luther had het over God, die wij ontmoeten in het vleesgeworden Woord, Jezus Christus. Daar mogen we vanavond, morgen, overmorgen en de rest van ons leven bij stilstaan!

Helden

Het was vandaag een afwisselende dag. Vanmorgen heb ik gestudeerd, vanmiddag op kantoor gewerkt en vanavond nog weer even aan de studie. Of ik het lang volhoud is de vraag want ik voel me behoorlijk slaperig worden. Na het werk heb ik ook nog even lekker gefitnesst. Wat is het goed om je af en toe lichamelijk helemaal uit te sloven.

De studie ging vandaag over gebed. 'Wat valt daar nu over te leren? Dat moet je toch gewoon doen?' zul je misschien wel denken. Wat mij fascineert is om te lezen hoe de kerkvaders en latere theologen met gebed zijn omgegaan. Voor mij zijn het helden, gebedshelden. Toen het gebed (verborgen omgang met God) verstomde, wilden deze helden een nieuwe wind laten waaien. Ze brachten telkens weer een hernieuwde kijk op het gebed. In de Middeleeuwen had het gebed iets mystieks. De nadruk lag op het 'beleven' van het contact met God. De Reformatie bracht een verandering teweeg: het gebed ging niet zozeer om ons innerlijk, maar juist om Gods Woord. Het gebed is een reactie op wat God tot ons heeft gezegd of te zeggen heeft. Zonder beloften is gebed nutteloos, was de gedachte in die tijd.

Dat is een mooie gedachte die we ook vandaag de dag mogen volgen. Gods beloften zijn niet veranderd. Laat ik ook het krachtige middel van gebed, dat al zoveel jaren standhoudt, koesteren en blijven beoefenen!

Kerst met dak- en thuislozen

Gisteren mocht ik weer een dagje meehelpen bij de Tweede Mijl in Amsterdam. Het was wel 4 maanden geleden dat ik er voor het laatst ben geweest. Gisteren werd er een kerstmaaltijd georganiseerd voor de gasten, met voorafgaand een kerstviering. De spreker voor deze viering kwam uit Emmeloord en was een bekende van mij. Voordat de viering begon vroeg ik hem hoe hij het vond om iets te delen uit Gods Woord tijdens zo'n kerstviering. Hij zei dat hij het erg lastig vond. Op deze plek kom je niet even aanzetten met een mooi kerstverhaal. Er zitten mensen met problemen, die vaak helemaal geen vaste onderdak hebben. Dat waren de bezoekers van de kerstviering.
De spreker hield een hele eerlijke toespraak. Geen goedkoop verhaal. Hij sprak over het Licht in de duisternis. Een duisternis waar veel dak- en thuislozen zich in bevinden. Temidden van deze duisternis wil God een helder Licht laten schijnen. Deze God kent iedere dak- en thuisloze met zijn of haar problemen.
Na de toespraak ging de spreker nog voor in gebed. Een gebed dat het hart van vele personen raakte.

Zo zit ik komende vrijdag en zaterdag mijn buikje weer vol te eten bij familie en vrienden. Temidden van gezelligheid. Het is zo dubbel. Dat is ten diepste niet de kerstgedachte. Wat we gisteren mochten meemaken in de Tweede Mijl had daar meer weg van. Delen met mensen die het minder hebben. Toch heb ik nog zoveel.......

Verzoenende sneeuwbedekking

Heb jij de afgelopen dagen ook zo van de vorst en de sneeuw genoten? Ik wel! Een prachtig gezicht, zo'n mooie witte deken. Het landschap wordt er zo puur van. Alle vuiligheid in de vorm van modder en blad wordt afgedekt met de reinheid van een witte sneeuwlaag. Hopelijk voor een langere periode. Maar toch zal de sneeuw op termijn weer wegdooien en dan komt die vuiligheid weer naar boven. Tijdelijk afgedekt, maar eens weer zichtbaar.

Dit alles doet me denken aan het verzoenende werk van Jezus Christus. Door Zijn verzoenende werk mogen onze zonden worden toegedekt. Verzoening staat voor 'bedekken'. Het verschil tussen deze bedekking en de bedekking door een sneeuwlaag is dat onze zonden nooit meer boven komen. God heeft ze in de diepste diepte van de zee weggedaan. Ook als onze levensomstandigheden vergelijkbaar zijn met een sterke dooiaanval, wordt de deken van verzoening niet weggehaald. Over Jezus wordt in het Bijbelboek 1 Johannes, tweede hoofdstuk vers 2, gezegd: 'Hij is het die verzoening brengt voor onze zonden, en niet alleen voor die van ons, maar voor de zonden van de hele wereld'. Daarbij is het wel van belang dat we in het licht leven. In hetzelfde boek, eerste hoofdstuk vers 7 staat: 'maar gaan we onze weg in het licht, zoals Hijzelf (God) in het licht is, dan zijn we met elkaar verbonden en reinigt het bloed van Jezus, Zijn Zoon, ons van alle zonde'.

Zo is Kerst ook: Het feest van de geboorte van Jezus Christus, Hij die verzoening bracht voor onze zonden.

Gave stage

Vandaag was mijn tweede stagemorgen op het Voortgezet onderwijs. En het was zover! Ik mocht zelf voor de klas staan. Van te voren vond ik het wel heel spannend. Hoe zouden de leerlingen reageren? Zou ik een beetje orde kunnen houden? Eigenlijk hoefde ik me daar helemaal niet zo druk om te maken, omdat het enige doel van de stage was om te ervaren hoe het staan voor de klas is. Het was een hele gave ervaring. Het filmpje dat ik liet zien maakte veel impact. Vanmorgen twee HAVO klassen en één atheneum klas gehad en vanmiddag nog twee VMBO klassen. Vanmiddag was het lastigst. Onrust in de tent! Het had de hele dag gesneeuwd en even ervoor was het bericht gekomen dat de lessen om 13.45 uur zouden stoppen vanwege de sneeuw. De leerlingen waren al volop bezig met de voor hen liggende vakantie. Maar ook vanmiddag viel me de aandacht van de leeringen niet tegen. We hebben het gehad over het onrecht/kwaad in de wereld, wie er verantwoordelijk voor is en wat we zelf kunnen doen aan een betere en leefbare wereld. Ik vond het echt gaaf om dit te mogen doen.

Net zat ik na te denken waarom ik het zo gaaf vond. De ervaring die ik vandaag heb gehad deed me terugdenken aan de zomer van 2002. Toen ging ik met een gemeentelid voor het eerst naar het asielzoekerscentrum hier in de buurt. Die avond ervoer ik veel bewogenheid voor de mensen die we bezochten. Ik denk dat het vandaag hetzelfde gevoel was: bewogenheid, nu voor de leerlingen. En daar ben ik God dankbaar voor. Daarom beschouw ik het als een gift. Hieronder kun je het filmpje bekijken wat ik vandaag heb laten zien. Het wordt dezer dagen regelmatig vertoond hier in Emmeloord: in kerken, op het Emelwerda College (niet alleen vandaag, maar ook tijdens kerstvieringen vandaag en morgen!). Gaaf hè?